
In het voorjaar van 2023 uitte de Waardestroom Verzorgen Onderwijs de behoefte aan inzicht in het gebruik van en de ervaringen met open leermateriaal. Aanleiding hiervoor was de ontwikkeling van een visie op open leermateriaal en het verkrijgen van input voor gesprekken met academies. In het kader daarvan hebben 93 docenten, 107 studenten en 40 alumni deelgenomen aan een onderzoek naar open leermateriaal. De resultaten dienen als algemene richtlijnen beschouwd te worden.
Hoe is het gebruik van open leermateriaal?
Ruim driekwart (77%) van de bevraagde docenten en bijna 7 op de 10 studenten (69%), werkt met open leermateriaal. Bijna de helft van de docenten en ruim twee op de vijf studenten ontwikkelt zelf materiaal.
Open leermaterialen die het meest gebruikt worden onder docenten zijn video’s (75%) en kennisclips (71%). Onder studenten zijn samenvattingen (84%), video’s (70%) en artikelen (70%) vooral populair. De meest bekende platformen waar open leermateriaal op wordt gedeeld zijn You Tube, MyMedia (docenten) Brightspace (docenten) en Google Scholar (studenten).
Ruim de helft van de docenten (57%) beoordeelt de kwaliteit van open leermateriaal aan de hand van eigen kwaliteitseisen. Bijna éénderde (29%) van de docenten geeft echter aan niet te weten hoe zij het materiaal kunnen beoordelen of hebben er geen mening over. Studenten kijken vooral naar de oordelen van anderen (51%).
Welke voordelen ziet men aan het werken met open leermateriaal?
Vrijwel alle bevraagde docenten, studenten en alumni zien positieve kanten aan het werken met open leermateriaal. Docenten zijn met name positief over de mogelijkheid tot verdiepende kennis voor de studenten (74%), het leren van het werk van anderen (72%) en leren onafhankelijk van plaats en tijd (66%). Ook veel studenten zien voordeel in het leren van het werk van anderen (74%) en de mogelijkheid tot verdiepende kennis (63%). Daarnaast draagt het materiaal volgens 65% van de studenten bij aan een beter begrip van bijv. de lesstof.
Is er een ondersteuningsbehoefte?
Bijna driekwart van de studenten (73%) en een nog groter deel van de docenten (84%) geeft aan behoefte te hebben aan ondersteuning op één of meerdere gebieden. Docenten benoemen in de eerste plaats het omgaan met auteursrechten, samenwerking met collega’s, meer tijd (vanuit de leidinggevende) en een informatiepagina van Avans. Onder studenten staat aandacht voor open leermateriaal in de les en een informatiepagina van Avans voorop.
Conclusie
Uit dit panelonderzoek blijkt dat er veel met open leermateriaal wordt gewerkt binnen Avans Hogeschool en men positief staat in het gebruik ervan. Winst valt vooral te behalen in het goed faciliteren van docenten en studenten bij het werken met open leermateriaal.
Daarbij kan gedacht worden aan het verstrekken van informatie via een speciale Avans-pagina en aandacht hiervoor in de lessen. Het instellen van een auteursrechtenloket, het stimuleren van samenwerking tussen collega's om kennis en ervaringen te delen m.b.t. open leermateriaal zijn tevens mogelijke stappen, naast het beschikbaar stellen van tijd door leidinggevenden.